Leptyna

Leptyna – Wikipedia, wolna encyklopedia

Leptyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Struktura leptyny

Leptyna – białko zbudowane z 146 aminokwasów[1] o masie cząsteczkowej 16 kDa, wydzielane głównie przez komórki tłuszczowe (adipocyty) odgrywające rolę w regulacji pobierania pokarmu i gospodarki energetycznej organizmu.

Leptyna to hormon wytwarzany głównie w białej tkance tłuszczowej (podskórnej)[2][3]. Działa poprzez receptory leptynowe znajdujące się głównie w podwzgórzu. Po związaniu leptyny z receptorami w podwzgórzu, neurony przestają wytwarzać neurotransmiter - neuropeptyd Y, który jest stymulatorem apetytu. W ten sposób hormon ten zmniejsza apetyt oraz pobudza układ sympatyczny. Zaburzenia wytwarzania tego hormonu bądź niewrażliwość receptorów dla tego hormonu prowadzi często do nadwagi i otyłości. Leptyna informuje mózg o zasobach energetycznych organizmu i poziom jej we krwi jest proporcjonalny do masy tkanki tłuszczowej. Jest ona sygnałem którego "zanik" pociąga za sobą nastawienie organizmu na przetrwanie głodu. Dlatego wtedy organizm rezygnuje z procesów energochłonnych jakimi są reprodukcja, termogeneza, wzrost organizmu itd.

Leptyna jest produktem genu Ob (leżącego na chromosomie 7)[4], należy do rodziny helikalnych cytokin klasy I. Wpływa na poziom LH, FSH, PRL, GH. Reguluje proces steroidogenezy w gonadach. Jej poziom jest wyższy u samic niż u samców. W fazie pęcherzykowej jej stężenie we krwi proporcjonalny do stężenia estradiolu.

Działanie

  • nasilenie glukoneogenezy
  • wzrost lipolizy w tkance tłuszczowej, a w konsekwencji wzrost poziomu wolnych kwasów tłuszczowych we krwi
  • spadek lipogenezy
  • spadek produkcji insuliny
  • spadek transportu glukozy do adipocytów
  • wpływ na ekspresję genów
  • zmniejszenie produkcji neuropeptydu Y
  • wzrost produkcji melanokortyn
  • aktywuje makrofagi i monocyty
  • reguluje fagocytozę i indukuje ekspresję cytokiny
  • indukuje proliferację komórek T-naiwnych
  • hamuje proliferację komórek T-pamięci
  • hamuje różnicowanie się osteoklastów, jednocześnie pobudza dojrzewanie osteoblastów
  • powoduje zwiększenie różnicowania komórek macierzy szpiku kostnego w kierunku powstania preosteoblastów

Przypisy

  1. ↑ [http://www.pdb.org/pdb/explore.do?structureId=1ax8 Struktura leptyny w bazie PDB
  2. ↑ Brennan AM., Mantzoros CS. Drug Insight: the role of leptin in human physiology and pathophysiology--emerging clinical applications.. „Nature clinical practice. Endocrinology metabolism”. 6 (2), ss. 318–27 (czerwiec 2006). doi:10.1038/ncpendmet0196. PMID 16932309. 
  3. ↑ S. Margetic, C. Gazzola, GG. Pegg, RA. Hill. Leptin: a review of its peripheral actions and interactions.. „Int J Obes Relat Metab Disord”. 1126, ss. 1407-33 (Nov 2002). doi:10.1038/sj.ijo.0802142. PMID 12439643. 
  4. ↑ Green ED., Maffei M., Braden VV., Proenca R., DeSilva U., Zhang Y., Chua SC., Leibel RL., Weissenbach J., Friedman JM. The human obese (OB) gene: RNA expression pattern and mapping on the physical, cytogenetic, and genetic maps of chromosome 7.. „Genome research”. 1 (5), ss. 5–12 (sierpień 1995). PMID 8717050. 

Zobacz też